Dünya'nın hareketleri
8. Sınıf Fen Bilimleri · Mevsimler ve İklim
Dünya, uzayda duran bir gezegen değildir. Aynı anda iki farklı hareket yapar. İlk hareketi, kendi ekseni etrafında dönmesidir; buna günlük hareket (dönme hareketi) denir. Dünya bu dönüşünü yaklaşık 24 saatte tamamlar. Bu sayede gündüz ve gece oluşur. Dünya, batıdan doğuya doğru döndüğü için Güneş doğudan doğar, batıdan batar.
İkinci hareket, Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesinde tamamladığı hareketidir; buna yıllık hareket (devinim) denir. Dünya, Güneş etrafındaki turunu yaklaşık 365 gün 6 saatte tamamlar. Her yıl fazla kalan 6 saat biriktirilir ve dört yılda bir Şubat ayına bir gün eklenerek 366 günlük artık yıl oluşturulur.
Dünya'nın ekseni tam dik değildir; yaklaşık 23,5 derece eğiktir. Bu eğiklik sayesinde Güneş ışınları yıl boyunca Dünya'nın farklı bölgelerine farklı açılarla gelir. Böylece mevsimler oluşur. Bu iki hareket, gün uzunluğu, mevsimler ve gece-gündüz değişimi gibi birçok doğa olayının temel nedenidir.
Dersin Önemli Noktaları
- Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki 24 saatlik hareketine günlük hareket (dönme) denir.
- Dönme hareketi batıdan doğuya doğrudur ve gündüz ile geceyi oluşturur.
- Dünya'nın Güneş etrafındaki 365 gün 6 saatlik hareketine yıllık hareket (devinim) denir.
- Her dört yılda bir 366 günlük artık yaşanır; artık yılın Şubat ayı 29 çeker.
- Dünya'nın ekseni 23,5 derece eğiktir.
- Eksen eğikliği sayesinde Güneş ışınları yıl boyunca farklı açılarla gelir.
- Güneş doğudan doğup batıdan batar çünkü Dünya batıdan doğuya döner.
Açıklamalı Soru Bankası
1. Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesine ne ad verilir?
2. Artık yılın oluşma nedeni nedir?
3. Dünya'nın batıdan doğuya dönmesi sonucunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
4. Bir öğrenci, Dünya'nın gündüz ve geceyi nasıl oluşur anlatan bir sunum hazırlıyor. Sunumda hangi bilgiler yer almalıdır?
5. Dünya'nın eksen eğikliği yaklaşık kaç derecedir?