Kimyasal tepkimeler
8. Sınıf Fen Bilimleri · Madde ve Endüstri
Maddelerin birbirleriyle etkileşerek yeni maddeler oluşturmasına kimyasal tepkime denir. Kimyasal tepkimelerde girenler (tepkenler) ve ürünler bulunur. Girenler tepkimeye giren maddeler, ürünler ise tepkime sonucu oluşan yeni maddelerdir. Bir kimyasal tepkimede atomlar yok olmaz ve yeni atomlar oluşmaz; sadece atomların dizilişi değişir. Bu duruma atom korunumu yasası denir.
Kimyasal tepkimelerde kütle de korunur. Yani girenlerin toplam kütlesi, ürünlerin toplam kütlesine eşittir. Buna kütlenin korunumu yasası denir. Örneğin kağıdın yanması bir kimyasal tepkimedir; kağıt yok olmaz, kül ve gaz gibi farklı maddelere dönüşür. Toplam kütle aynı kalır, ancak kağıdın kendi kütlesi değişmiştir.
Kimyasal tepkimeler hızla ya da yavaş gerçekleşebilir. Demirin paslanması yavaş bir tepkime örneğidir; odunun yanması ise hızlı bir tepkime örneğidir. Bir tepkimenin hızını sıcaklık, temas yüzeyi ve katalizör gibi faktörler etkiler. Sıcaklık arttıkça tanecikler daha hızlı hareket eder ve tepkime hızlanır. Kimyasal tepkimelerin anlaşılması, endüstri, tıp ve çevre bilimi gibi birçok alanda büyük öneme sahiptir.
Dersin Önemli Noktaları
- Kimyasal tepkimede girenler (tepkenler) ve ürünler vardır.
- Atomlar yok olmaz, yeni atomlar oluşmaz; sadece atomların dizilişi değişir.
- Kütlenin korunumu yasasına göre girenlerin kütlesi, ürünlerin kütlesine eşittir.
- Demirin paslanması yavaş, odunun yanması hızlı bir tepkimedir.
- Sıcaklık arttıkça tepkime hızı artar.
- Katalizör, tepkimenin hızını değiştiren ancak kendisi tükenmeyen maddeir.
- Kimyasal tepkimelerde yeni maddeler oluşur ve özellikler değişir.
Açıklamalı Soru Bankası
1. Kimyasal tepkimede aşağıdakilerden hangisi değişmez?
2. Kütlenin korunumu yasasına göre bir kimyasal tepkimede ne olur?
3. Bir kimyasal tepkimenin hızını artırmak için aşağıdakilerden hangisi yapılabilir?
4. Demirin paslanması mı yoksa odunun yanması mı daha yavaş bir tepkimedir?
5. Katalizör bir kimyasal tepkimede hangi rolü üstlenir?