Saf madde ve karışımlar

7. Sınıf Fen Bilimleri · Saf Madde ve Karışımlar

Maddeler, yapılarına göre saf madde ve karışım olmak üzere ikiye ayrılır. Saf madde, yalnızca tek tür maddeden oluşur. Saf maddeler element ve bileşik olmak üzere ikiye ayrılır. Element, tek bir atom türünden oluşan maddedir; örneğin altın, demir, oksijen birer elementtir. Bileşik ise iki ya da daha fazla elementin belirli oranlarda kimyasal yollarla birleşmesiyle oluşur; su, tuz ve şeker birer bileşiktir.

Karışım, iki ya da daha fazla maddenin kimyasal özellikleri değişmeden rastgele oranlarda bir araya gelmesiyle oluşur. Hava, tuzlu su, kolonya ve deniz suyu birer karışımdır. Karışımlar homojen ve heterojen olarak ikiye ayrılır. Homojen karışımlarda maddeler her yerde aynı şekilde dağılmıştır ve tek görünüm alır; örnek olarak tuzlu su ve hava verilebilir. Heterojen karışımlarda ise farklı maddeler görünür ve dağılım her yerde aynı değildir; kumlu su, zeytinyağı-su karışımı heterojendir.

Saf maddelerin erime ve kaynama noktaları sabittir. Karışımların ise erime ve kaynama noktaları bileşenlerine göre değişir. Bu özellik, saf maddenin karışımdan ayırt edilmesinde kullanılır.

Dersin Önemli Noktaları

  • Saf madde, yalnızca tek tür maddeden oluşur ve element ile bileşiğe ayrılır.
  • Bileşik, iki ya da daha fazla elementin belirli oranlarda birleşmesidir.
  • Karışım, iki veya daha fazla maddenin belirli bir oran olmadan bir araya gelmesidir.
  • Homojen karışımda madde her yerde aynı dağılmıştır, heterojen karışımda farklıdır.
  • Hava ve tuzlu su homojen karışıma, kumlu su heterojen karışıma örnektir.
  • Saf maddelerin sabit erime ve kaynama noktaları vardır.
  • Karışımlar fiziksel yollarla, bileşikler kimyasal yollarla ayrılabilir.

Açıklamalı Soru Bankası

1. Aşağıdakilerden hangisi saf maddedir?

  • ADeniz suyu
  • BAltın
  • CHava
  • DKolonya

2. Homojen karışım ile heterojen karışım arasındaki temel fark nedir?

  • AHomojen karışımda maddeler her yerde aynı dağılmıştır, heterojende dağılım farklıdır.
  • BHeterojen karışımda madde her yerde aynı dağılmıştır, homojende değildir.
  • CHomojen karışımlar yalnızca sıvı olabilir.
  • DHeterojen karışımlar görünmezdir.

3. Su (H2O) bir bileşik olduğu için hangi özelliğe sahiptir?

  • AFiziksel yollarla hidrojen ve oksijene ayrılabilir.
  • BBelirli oranlarda hidrojen ve oksijen elementlerinin kimyasal birleşimidir.
  • CHomojen bir karışım hâline gelir.
  • DYalnızca oksijen elementinden oluşur.

4. Aşağıdakilerden hangisi heterojen karışımdır?

  • ATuzlu su
  • BŞekerli su
  • CKumlu su
  • DHava

5. Saf madde ile karışımı ayırt etmek için kullanılabilecek yöntem hangisidir?

  • AErime veya kaynama noktalarını karşılaştırmak
  • BYalnızca rengini kontrol etmek
  • CKütlesini ölçmek
  • DSıcaklığını ölçmek