Kütle ve ağırlık
7. Sınıf Fen Bilimleri · Kuvvet ve Enerji
Kütle, bir cisimde bulunan madde miktarıdır. Kütle, cismi oluşturan atom ve moleküllerin toplam miktarını gösterir. Kütle birimi kilogram (kg) veya gram (g) dir. Kütle bir terazi ile ölçülür ve bir cismin kütlesi hangi gezegende olursa olsun değişmez. Ay'daki bir astronotun kütlesi ile Dünya'daki kütlesi aynıdır.
Ağırlık ise yer çekiminin cisme uyguladığı kuvvettir. Ağırlık bir kuvvet türü olduğundan birimi newton (N) dur ve dinamometre ile ölçülür. Ağırlık, bulunduğun gezegenin yer çekimine bağlı olarak değişir. Dünya üzerinde ağırlık, kütle ile yer çekimi ivmesinin (yaklaşık 10 N/kg) çarpımına eşittir. Yani Ağırlık = Kütle × Yer çekimi ivmesi formülü kullanılır.
Örneğin Dünya'da kütlesi 50 kg olan bir öğrencinin ağırlığı 50 × 10 = 500 N olur. Aynı öğrenci Ay'a giderse kütlesi yine 50 kg kalır ancak Ay'ın yer çekimi Dünya'nın yaklaşık altıda biri olduğu için ağırlığı yaklaşık 80 N olur.
Dersin Önemli Noktaları
- Kütle, bir cisimde bulunan madde miktarıdır ve birimi kilogramdır.
- Kütle terazi ile ölçülür ve gezegenden gezegene değişmez.
- Ağırlık, yer çekiminin cisme uyguladığı kuvvettir ve birimi newtondur.
- Ağırlık dinamometre ile ölçülür ve yer çekimine göre değişir.
- Ağırlık = Kütle × Yer çekimi ivmesi formülüyle hesaplanır.
- Dünya'da yer çekimi ivmesi yaklaşık 10 N/kg olarak alınır.
- Kütle skaler, ağırlık vektörel bir büyüklüktür çünkü kuvvettir.
- Ay'da yer çekimi Dünya'nın yaklaşık altıda biridir.
Açıklamalı Soru Bankası
1. Dünya'da kütlesi 60 kg olan bir astronotun Ay'daki kütlesi ne olur?
2. Ağırlık ölçmek için hangi araç kullanılır?
3. Dünya'da kütlesi 40 kg olan bir öğrencinin ağırlığı kaç N'dur? (g = 10 N/kg)
4. Kütle ile ağırlık arasındaki farklardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
5. Aşağıdakilerden hangisi ağırlık ile ilgilidir?