Çevre ve ekosistem

Ekosistem, canlıların ve cansız çevrelerinin bir arada bulunduğu sistemdir. Bir ekosistemde besin, su, ışık ve sıcaklık gibi cansız faktörler ile bitkiler, hayvanlar ve mikroorganizmalar gibi canlılar birlikte bulunur. Orman, göl, çayır ve deniz gibi doğal alanlar birer ekosistemdir. Ekosistemdeki canlılar beslenme biçimine göre üretici, tüketici ve ayrıştırıcı olarak üç gruba ayrılır. Üreticiler (yeşil bitkiler) ışık enerjisini kullanarak besin üretir; tüketiciler besinlerini başka canlılardan alır; ayrıştırıcılar ölü canlıları parçalayarak toprağı zenginleştirir.

Ekosistemdeki canlılar birbirleriyle besin zinciri ve besin ağı üzerinden bağlıdır. Üreticiler ilk halkayı, tüketiciler sonraki halkaları oluşturur. Örneğin çim tavşan tarafından, tavşan tilki tarafından tüketilir. Bir besin zincirindeki halkaların azalması, diğer canlıların da azalmasına neden olur.

Ekosistemlerin dengesi doğal olaylarla ve insan faaliyetleriyle bozulabilir. Ağaç kesilmesi, plansız yapılaşma, çöplerin doğaya bırakılması ve aşırı avlanma ekosistemlere zarar verir. Bu yüzden geri dönüşüm yapmak, enerji tasarrufu sağlamak ve doğaya zarar vermemek önemlidir.