Hücre
6. Sınıf Fen Bilimleri · Canlılarda Sistemler
Bütün canlılar hücrelerden oluşur; hücre yaşamın temel yapı birimidir. Bazı canlılar tek hücreli iken bazıları milyarlarca hücreden meydana gelir. Amip ve bakteriler tek hücreli canlılara örnekken bitkiler, hayvanlar ve insanlar çok hücreli canlılardır.
Hücre, sitoplazma denilen jel benzeri maddeyle dolu bir zar içinde bulunur. Hücre zarı, hücreyi dış ortamdan ayıran seçici geçirgen bir kapı gibidir; istenilen maddeleri içeri alır, istenmeyenleri dışarıda bırakır. Bitki hücrelerinde hücre zarının dışında bir hücre duvarı da bulunur ve bu duvar bitkiye dayanıklılık kazandırır.
Hücrenin kontrol merkezi çekirdektir; çekirdek genetik bilgiyi taşır ve hücre faaliyetlerini yönetir. Sitoplazmada ise mitokondri enerji üretir, ribozomlar protein yapar. Bitki hücrelerinde kloroplast bulunur ve bu organel fotosentez yaparak bitkinin beslenmesini sağlar.
Dersin Önemli Noktaları
- Hücre, canlıların en küçük yapı ve işlev birimidir.
- Tek hücreli canlılar bir hücreden, çok hücreli canlılar milyarlarca hücreden oluşur.
- Hücre zarı seçici geçirgendir ve maddelerin giriş-çıkışını denetler.
- Çekirdek, hücrenin kontrol merkezidir ve genetik bilgiyi taşır.
- Mitokondri hücrede enerji üretir.
- Bitki hücrelerinde bulunan kloroplast, fotosentez yaparak besin üretir.
- Bitki hücrelerinde hücre zarının dışında dayanıklı bir hücre duvarı vardır.
- Sitoplazma, hücreyi dolduran jel kıvamındaki maddedir.
Açıklamalı Soru Bankası
1. Aşağıdaki canlılardan hangisi çok hücreli bir canlıdır?
2. Hücrenin kontrol merkezi hangi yapıdır?
3. Bitki hücrelerinde bulunup hayvan hücrelerinde bulunmayan yapı hangisidir?
4. Hücre zarının görevi nedir?
5. Hücrede enerji üreten organel hangisidir?