Dünya, Güneş ve Ay

5. Sınıf Fen Bilimleri · Dünya, Güneş ve Ay

Dünya, Güneş Sistemi içinde Güneş etrafında dönen sekiz gezegenden biridir. Güneş, çevresine ışık ve ısı yayan devasa bir yıldızdır; Dünya üzerindeki yaşamın var olmasındaki en büyük etken Güneştir. Dünya kendi ekseni etrafında dönerken aynı zamanda Güneş etrafında da dolanır.

Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesi yaklaşık 24 saat sürer. Bu hareketin sonucunda gece ve gündüz oluşur. Dünya'nın Güneş etrafındaki dolanma hareketi ise yaklaşık 365 gün sürer ve mevsimlerin oluşmasını sağlar. Mevsimlerin oluşmasında Dünya ekseninin eğik olması da etkendir.

Ay, Dünya'nın uydusudur ve Dünya etrafında yaklaşık 28 günde bir dolanır. Ay kendi başına ışık yaymaz; Güneş'ten gelen ışığı yansıtır. Ay'ın Dünya etrafındaki hareketi sırasında Ay'ın görünüşü değişir; buna Ay'ın evreleri denir. Güneş, Dünya ve Ay'nın belirli aralıklarla aynı hizaya gelmesiyle Güneş ve Ay tutulmaları gerçekleşir.

Dersin Önemli Noktaları

  • Dünya'nın şekli küre gibidir; kanıtlarından biri gemilerin ufuktan önce direklerinin görünmesidir.
  • Dünya kendi ekseni etrafında 24 saatte döner ve bu hareket gece ile gündüzü oluşturur.
  • Dünya'nın Güneş etrafındaki dolanması yaklaşık 365 gün sürer.
  • Güneş çevresine ışık ve ısı yayan bir yıldızdır; Ay ve Dünya ışık yaymaz.
  • Ay Dünya'nın uydusudur ve Dünya etrafında yaklaşık 28 günde bir dolanır.
  • Ay'ın Dünya'dan farklı görünme biçimlerine Ay'ın evreleri denir.
  • Güneş, Dünya ve Ay'nın aynı hizaya gelmesiyle Ay ve Güneş tutulmaları oluşur.

Açıklamalı Soru Bankası

1. Gece ve gündüzün oluşmasının nedeni nedir?

  • ADünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesi
  • BDünya'nın Güneş etrafında dolanması
  • CAy'ın Dünya etrafında dolanması
  • DGüneş'in ışığının azalıp çoğalması

2. Ay'a gece ışık vermesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  • AAy, kendi içindeki yangınlar sayesinde parlar.
  • BAy, Dünya'dan yansıyan ışığı geri gönderir.
  • CAy, atmosferinde ışık üreten gazlar bulundurur.
  • DAy, Güneş'ten gelen ışığı yansıtır.

3. Aşağıdaki hareketlerden hangisi bir yıl süresince tamamlanır?

  • ADünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesi
  • BAy'ın Dünya etrafında dolanması
  • CGüneş'in kendi ekseni etrafında dönmesi
  • DDünya'nın Güneş etrafında dolanması

4. Dünya'nın şekli hakkında aşağıdaki gözlemlerden hangisi Dünya'nın küre olduğuna kanıt gösterilebilir?

  • AUzaktan gelen geminin önce bacasının, sonra gövdesinin görünmesi
  • BYağmur sonrası gökyüzünde gökkuşağı oluşması
  • CGecelerin kışın uzun, yazın kısa olması
  • DDeniz seviyesinin her yerde aynı olması

5. Güneş ve Ay tutulmaları hangi durumda gerçekleşir?

  • AGüneş, Dünya ve Ay aynı hizaya geldiğinde
  • BAy ile Güneş en uzak konumdayken
  • CDünya kendi ekseni etrafında dönerken
  • DAy'ın evrelerinden yeni ay olduğunda her zaman