Canlı ve cansız varlıklar
1. Sınıf — Bilim ve Keşif · Bilim ve Keşif
Etrafımıza baktığımızda çok farklı varlıklar görürüz. Kimi varlıklar canlı, kimi varlıklar cansızdır. Canlı varlıklar doğar, büyür, beslenir, solunum yapar ve bir gün ölür. İnsanlar, hayvanlar ve bitkiler canlı varlıklardır. Kedi büyür, kuş beslenir, ağaç büyür; bunlar canlıdır.
Cansız varlıklar ise bu özellikleri göstermez. Taş, su, masa, kalem ve araba cansız varlıklardır. Cansız varlıklar beslenmez, büyümez ve solunum yapmaz. Bir taş binlerce yıl aynı kalabilir; kendiliğinden büyümez.
Canlı ve cansız varlıkları ayırt etmek için birkaç soru sorarız. Bu varlık besleniyor mu? Büyüyor mu? Solunum yapıyor mu? Cevaplar evet ise o varlık canlıdır. Örneğin bebekler büyür ve beslenir; bu yüzden bebek canlıdır. Oyuncak bebek ise bunları yapamaz; oyuncak bebek cansızdır.
Dersin Önemli Noktaları
- Canlı varlıklar doğar, büyür, beslenir ve solunum yapar.
- İnsanlar, hayvanlar ve bitkiler canlı varlıklardır.
- Cansız varlıklar beslenmez, büyümez ve solunum yapmaz.
- Taş, su, masa ve araba cansız varlıklara örnektir.
- Canlı mı cansız mı olduğunu beslenme ve büyüme özelliklerine bakarak anlarız.
- Bebek canlıdır, oyuncak bebek cansızdır.
Açıklamalı Soru Bankası
1. Hangisi canlı bir varlıktır?
2. Cansız varlıklar aşağıdakilerden hangisini yapmaz?
3. Bir varlığın canlı olduğunu nasıl anlarız?
4. Aşağıdaki eşleşmelerden hangisi doğrudur?
5. Bebek canlı, oyuncak bebek cansızdır. Bunu söylememizin nedeni nedir?